Risico: Werken in elektromagnetische velden
Risico
Er zijn in de basis drie soorten risico’s te onderscheiden:
- Mogelijke verstoring van medische, elektronische apparaten
- Merkbare lichamelijke effecten van voorbijgaande aard
- Schadelijke gezondheidseffecten direct en mogelijk op langere termijn
Aanvullende beschrijving:
De invloed van elektromagnetische velden op het lichaam is sterk afhankelijk van frequentie en veldsterkte, zoals in onderstaande tabel. weergegeven:
|
|
Actieniveau elektrisch veld [kV/m] |
Actieniveau magnetisch veld [µT] |
|
Mogelijke verstoring van medische, elektronische apparaten |
10 |
100 |
|
Merkbare effecten van voorbijgaande aard (lage actieniveau) |
10 |
1000 |
|
Schadelijke gezondheidseffecten (hoge actieniveau) |
20 |
6000 |
Tabel 1 - Actieniveaus conform EMV richtlijn 2013/35/EU (50 Hz)
Blootstelling boven het actieniveau (zie EMV richtlijn 2013/35/EU) leidt tot thermische effecten, zoals opwarming van weefsel door absorptie van energie van elektromagnetische velden in het weefsel. Verder zijn er niet-thermische effecten, zoals stimulering van spieren, zenuwen of zintuigen en elektrische stromen in extremiteiten. Zeer sterke velden veroorzaken een prikkeling van de zenuwen, waardoor men ongecontroleerde spiersamentrekkingen kan krijgen. Bij extreem sterke velden wordt zelfs de hartspier geprikkeld. Bij frequenties < 400 Hz kunnen lichtflitsen gezien worden, door prikkeling van het netvlies op het oog.
Toepassingsgebied:
Toepassing op medewerkers welke potentieel worden blootgesteld aan opwarming van weefsel door absorptie van energie van elektromagnetische velden in het weefsel. (zie EMV richtlijn 2013/35/EU).
Definities:
Actieniveaus: zijn waarden van de elektrische en magnetische velden binnen het lichaam. Omdat binnen het lichaam niet gemeten kan worden, worden in de EMV richtlijn zogenaamde actieniveaus gedefinieerd. Deze actieniveaus zijn waarden voor elektrische en magnetische velden buiten het lichaam die overeenkomen met de grenswaarden binnen het lichaam. Door te zorgen dat actieniveaus niet worden overschreden, wordt voorkomen dat grenswaarden binnen het lichaam worden overschreden.
Maatregelen organisatie bij werken in elektromagnetische velden
-
Inventariseer de risico’s (omgeving en werk) en neem maatregelen conform de arbeidshygiënische strategie en ALARA prinicpe (een acroniem van as low as reasonably achievable, zo laag als redelijkerwijze haalbaar is) voor een schematische aanpak van een stralingsbron, van hoge naar lage prioriteit:
- Op basis van Richtlijn 2013/35/EU (artikel 5 en tabel B2)
- elimineren/rechtvaardigheidsbeginsel, bijvoorbeeld door een ander ontwerp, of andere werkmethode, of ioniserende straling alleen toepassen als een nuttig doel wordt gediend dat belangrijker wordt geacht dan de ermee samenhangende nadelen;
- afschermen, bijvoorbeeld door de bron af te schermen met daartoe geschikte materialen;
- optimaliseren, door vermijden van de blootstelling, door beperken blootstellingstijd, vergroot afstand tot de bron, en minder blootgestelde mensen (taakroulatie);
-
Zorg voor voorlichting en instructies m.b.t. de risico's en afgestemde maatregelen.
- Verbied de toegang tot locaties waar EM-velden boven het hoge actieniveau voorkomen .
-
Houd bij het nemen van maatregelen rekening met leken (bezoekers) en dragers van Medisch Elektronische Apparatuur (MEA - bijvoorbeeld pacemakers); markeer plaatsen waar zij niet mogen komen. Dragers van medisch elektronische apparatuur mogen niet blootgesteld worden aan velden > 100 µT.
Zorg voor de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen en zie toe op gebruik. -
Organiseer toezicht (continue, discontinue) passend bij het risico.
-
Zorg voor een uitgeschreven werkwijze en middelen voor de noodorganisatie t.b.v. het bestrijden van calamiteiten.
-
Zorg voor gepaste veiligheidssignalering op locaties met elektromagnetische velden.
- Bij de installatie zal door de organisatie een drietal signaleringen moeten worden aangebracht. Daarbij geldt dat indien signalering 2 wordt aangebracht, dat automatisch betekent dat dragers van MEA’s (medisch Elektronische Apparatuur) geen toegang hebben. Signalering 2 en 1 worden dus niet gezamenlijk op één plek aangebracht.
1. Verboden voor dragers van MEA’s (mogelijke verstoring van MEA’s)
2. Signalering voor merkbare effecten van voorbijgaande aard (overschrijding lage actieniveau)
3. Verboden voor iedereen bij inbedrijf zijnde installatie in bedrijf (overschrijding hoge actieniveau).

-
Uitgangspunt rondom wet- en regelgeving is dat:
-
Risico's geïnventariseerd dienen te zijn en conform de arbeidshygiensiche strategie worden gemitigeerd, Beleid is hierin kader stellen en dient actueel en gecommuniceerd te zijn. Maatregelen zijn onderdeel van de voorlichting/ instructie en vanuit de organisatie wordt toegezien op naleving.
-
Voor specifieke activiteiten is er in een aantal gevallen specifieke wet- en regelgeving van toepassing.
-
-
Dit betekent dat in basis de nadruk ligt op ARBO-wet: Artikel: 3, 5 en 8
-
Arbeidsomstandighedenbesluit: Hoofdstuk 6, afdeling 4b
| Bijlage | Grootte |
|---|---|
| 1.31 MB |